Touch To CALL
HEXA ROOF GARDEN
+982128424547

روف گاردن یا باغ بام چیست؟

تعریف

در تعریفی ساده روف گاردن با نام انگلیسی Roof garden ، به فضای سبز روی پشت بام‌ها گفته می‌شود! روف گاردن، باغ بام و بام سبز هر‌سه دارای یک معنی هستند. در خارج از ایران نیز گاهی با نام گرین روف شناخته می‌شوند. روف گاردن از لايه‌های مختلفی تشكيل شده که روی هم قرار می‌گیرند. روف گاردن ها فضای بی روح بام ساختمان‌ها را به فضایی زنده تبدیل خواهند‌کرد و محیطی مناسب و زیبا را برای تفریح و وقت‌گذرانی روزانه فراهم می‌نمایند.

تصویر یک روف گاردن یا باغ بام

پروژه گرین روف اجرا‌شده در لندن

تاریخچه

در قرون جدید با افزایش بی‌رویه جمعیت در شهر‌ها، تعداد وسايل نقليه و به‌دنبال آن استفاده بيش‌از‌حد، از سوخت های فسيلی افزایش یافته‌است. اين روند در بلند‌مدت موجب معضلات زيست محيطی در کلان‌شهرها شده‌‌است. به نظر می‌رسد گسترش فضاهای باز و سبز می‌تواند در جهت ارتقای کيفيت زيست محيطی و پايداری هرچه بيشتر آن موثر واقع‌شود.

ايده طراحی روف گاردن در‌جهت گسترش فضای سبز در شهرها در دهه 1970 ميلادی مطرح‌گرديد. روف گاردن از نظر تاريخي به دو دسته تقسیم می‌شود:

  • مدرن
  • سنتی

روف گاردن و يا بام‌های چمنی پیشینه‌ای به بلندای تاریخ دارند. نخستین روف گاردن ها مربوط‌اند به باغهای معلق بابل، در 7000 هزار سال پيش‌‌‌از‌ميلاد. گرايش به داشتن بام های سبز مدرن و پیشرفت آن از كشور آلمان شروع‌شد! همچنین پس‌از آن در ساير كشورها گسترش يافت! پروفسور معماری آلمان، هانس‌لوز به عنوان نظريه پرداز اين سيستم شناخته می‌شود.

او اعلام‌كرد كه گرین روف بعنوان بخشی ضروری از سیستم يک ساختمان بايد به آن اضافه شود. اتخاذ سياست‌های شهرسازی براساس اين نظريه در دهه هاي 60 و 70 ميلادی در آلمان شکل گرفته‌است. امروزه، مي توان گفت تقریبا 10 درصد از ساختمان‌های كشور آلمان دارای باغ بام هستند. همچنین رشد روف گاردن ها در ايالات متحده و انگلستان و آسیا روز‌به‌روز در حال افزايش‌است.

فواید روف گاردن

طراحی و ساخت روف گاردن با فواید بسیار‌ زیادی  همراه‌است:

  • تولید اکسیژن
  • افزایش کيفيت هوا
  • کاهش آلودگی و ذرات گرد و غبار
  • خنک‌تر شدن آب و هوا و رطوبت بیشتر
  • جمع آوری 30 تا 90 درصد بارش‌های سالانه از‌طريق سیستم زهکشی و ذخیره آب
  • کاهش هزينه‌های مربوط به گرمایش و سرمایش ساختمان
  • بالا رفتن ارزش ساختمان
  • زیبایی فضای شهری
  • محیطی به جهت کاهش استرس و استراحتگاه
سایبان روف گاردن

عکسی از پروژه گرین روف لندن و امکانات آن

در مورد روف گاردن بیشتر بدانید

دلیل روی‌کار آمدن روف گاردن مخصوصا در شهر تهران، دوری این‌شهر از فضاهای سبز و جنگلی و آلودگی هوا بخاطر انبوه وسایل نقلیه‌است. ماشین‌ها علاوه بر ترافیک و آلودگی هوا باعث گرم شدن هوای شهر‌های پر جمعیت نیز شده‌اند. روف گاردن ها تاثیر زیادی در کاهش این گرما دارند و علاوه بر آن باعث از بین رفتن گاز‌های سمی حاصل‌از دود ماشین‌ها نیز می‌شوند!

همچنین با پوشش گیاهی خود، مانع از هدر رفتن آب باران نیز می‌شود. اجرای روف گاردن در شهر‌های پیشرفته و پرجمعیت اروپایی یکی از راهکار‌های نوین،

جهت جلوگیری از گرم شدن کره زمین و اقدام در جهت بهبود آن‌است و در دستور کار قرار گرفته است. این اقدام علاوه بر اینکه از آلودگی هوا جلو گیری می‌کند، موجب تولید اکسیژن و متعادل شدن آب و هوا می‌شود.

همچنین به خنک تر شدن هوا و بوجود آمدن فضایی زنده و لذت بخش برای تفریحات خانواده کمک می‌کند! امکان پرورش انواع گیاهان و درختان میوه و سیفی جات برای کسانی که به کشاورزی و باغبانی و گل کاری علاقه دارند وجود دارد. روف گاردن یا بام سبز تاثیر مثبتی در ایجاد روحیه برای سالمندان و افراد خانواده دارد! و به شما کمک می‌کند در میان شلوغی تهران و استرس‌ها برای ساعتی هم که شده در آرامش باشید.

انواع روف گاردن

گرین روف ها در کشور‌های اروپایی بر اساس روش اجرا، به دو نوع تقسیم می‌شوند:

  • گرین روف‌ های extensive یا گسترده:

در این نوع باغ بام بستر کشت عمق زیادی ندارد! و از گیاهانی‌استفاده می شود که ریشه‌های کوتاه تری دارند و قابلیت رشد در خاک کم عمق را دارند.

  • گرین روف‌ های intensive  یا متمرکز:

در باغ بام های متمرکز، عمق بستر کشت گیاهان حداقل 30 یا 40 سانتی متر بسته به نیاز متغیر خواهد بود! همچنین  از گیاهانی‌استفاده می‌شود که ریشه آن‌ها بلند است. در این نوع روف گاردن محدودیتی جهت استفاده از گیاهان وجود ندارد و تقریبا هر‌نوع گیاه و درختچه‌ای را می‌توان‌استفاده کرد. در اجرای روف گاردن ها معمولا از لایه های مختلفی‌استفاده می شود و مراحل مختلفی دارد که در ادامه توضیح خواهیم داد.

"لایه

لایه های روف گاردن

  • لایه آب بندی یا Water Proofing

این لایه می‌تواند به صورت ایزوگام حرارتی، قیر، سیمانی و مواد نانو پلیمری باشد.

  • لایه ضد نفوذ ریشه یا Root Barrier(anti-root)

این لایه مانع محکمی‌است در برابر نفوذ ریشه گیاهان و درختان! سوراخ نمی‌شود، آسیب نخواهد دید و از سقف محافظت خواهد‌کرد. این لایه به هنگام رشد گیاهان و درختان روی بستر بام مانع رسیدن ریشه‌ها به سطح‌بام شده و یکی از مهمترین لایه های روف گاردن می‌باشد.

  • لایه عایق حرارت یا Insulation Panel

وظیفه این لایه جلوگیری از انتقال حرارت‌است. در فصول سرد مانع ورود هوای سرد به ساختمان شده و در فصول گرم مانع ورود هوای گرم به ساختمان می‌شود.

  • لایه زهکشی آب یا Drainage Membrane

آب اگر کنترل و هدایت نشود موجب خسارت به ساختمان و پوسیدگی خواهد‌شد. ساختار این لایه بصورت شبکه شبکه بوده و جنس آن از پلی اتیلن‌است. این لایه مانع هدر رفتن آب‌های اضافی می‌شود. همچنین از انباشته شدن آن زیر بستر خاک و پوسیدگی ریشه‌ها جلوگیری می‌کند. در این لایه مخزن‌های کوچکی قرار داده‌شده که برای جمع‌آوری آب‌های اضافی هستند. همچنین لوله‌های هدایت کننده‌ای که در زیر این لایه تعبیه شده باعث هدایت آب به مخزن و در نهایت ذخیره آب می‌شوند.

  • لایه فیلتر خاک یا Filter Fleece

لایه فیلتر خاک که از جنس پشم گوسفند است در واقع محافظی است برای لایه زهکشی آب! به این صورت که اگر این لایه نباشد مخزن های موجود در لایه زهکشی آب به راحتی از خاک باغچه و کود پر شده و قابلیت ذخیره سازی خود را از دست می‌دهند. این نوع لایه فیلتر خاک به دلیل کیفیت بالای آن قیمت بیشتری در ایران دارد! به همین علت اکثر اجراکنندگان روف گاردن بجای آن از لایه ژئوتکستایل استفاده می‌کنند! این لایه کیفیت کمتری را داراست ولی ارزان تر‌است. از ژئوتکستایل می‌توان به عنوان لایه محافظ استفاده کرد! لذا اگر لایه‌های زیرین بر‌اثر فشار وزن لایه‌های رویی آسیب ببینند این‌لایه را جهت افزایش مقاومت به‌کار می‌گیرند.

مراحل اجرا

  • مرحله تحلیل سازه: اجرا کنندگان باغ بام، قبل از هرچیز باید از استاندارد‌های لازم برای این کار مطلع باشند تا از بروز آسیب‌های احتمالی جلوگیری کنند. میزان ظرفیت و تحمل بار توسط سقف یکی از اصلی‌ترین موارد برای اجرای روف گاردن می‌باشد. پشت بام مورد نظر باید بتواند وزن باغچه را تحمل کند! و برای اجرای المان‌های متعدد مثل آبنما و آلاچیق استانداردهای لازم را داشته باشد.
  • پوکه ریزی و در آوردن شیب با توجه به محل قرارگیری کف شورها، به گونه ای که کمترین وزن را داشته باشند.
  • قرار گیری لایه های روف گاردن
  • مرحله اضافه کردن خاک مخصوص و کود‌های با کیفیت
  • کاشت
  • مرحله پرورش و نگهداری

امکانات

در طراحی و اجرای یک روف گاردن می‌توان امکانات زیادی را به کار گرفت که در ادامه به مواردی اشاره خواهیم کرد

  • آبیاری هوشمند: می‌توان روف گاردن ها را به سیستم آبیاری هوشمند مجهز نمود که قابلیت تنظیم روی ساعت‌های خاص دارد و با تلفن موبایل و از طریق اینترنت قابل کنترل‌است.
  • آلاچیق‌های متنوع: می‌توان از انواع آلاچیق‌های موجود با چوب‌های مختلف استفاده کرد
  • سایبان هوشمند: به جهت جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید معمولا از سایبان‌های هارمونیک در کنار نیمکت‌ها استفاده می‌کنند
  • استخر‌های شیشه ای، سونا و جکوزی
  • باربیکیو
  • سیستم‌های هوشمند اعلام حریق و قطع و وصل کن شیر‌های گاز و آب
  • سیستم‌های هوشمند نور پردازی
  • قرار دادن ویدئو پرژکتور!
  • قرار دادن وسایل ورزشی و تفریحی!
  • آبنماهای کلاسیک و مدرن
  • درب و پنجره‌های جمع شونده و تاشو
  • گیاهان زینتی کمیاب
  • انواع مبلمان و صندلی‌های تزئینی و…

روف گاردن می‌تواند از قراردادن چند گلدان کوچگ روی پشت بام آغاز شده و به اجرای باغ و فضاهای سبزی همچون پارک ختم گردد. انتخاب نوع طراحی روف گاردن بستگی به عوامل مختلفی همچون، مساحت، مقاومت ساختمان، کاربری، ویژگی‌های اقلیمی و حتی سلیقه شما دارد!

استانداردها

در ساختمان هایی که دارای روف گاردن هستند توجه به استانداردها در طراحی ضروریست! لذا انتخاب مصالح ضروری بوده و در بازدهی بیشتر آن تأثیر مثبتی می‌گذارند. گزیده ای از استانداردها در ادامه آمده‌است:

  • در گرین روف های گسترده از گیاهان سازگار با منطقه استفاده شود! و پوشش‌های گیاهی انتخاب شود كه در بادهای شدید نیز استوار و بی حركت باقی بماند! لذا باید مقابل خشكسالی مقاومت داشته باشد.
  • لایه آب بندی قبل از اجرا مورد آزمایش قرار گیرد.
  • ضرورت استفاده از لایه زهکشی
  • استفاده از مواد شیمیایی مانند كودها و آفت کشها به حداقل برسد یا حذف گردد.

هزینه‌ها

در روف گاردن های لوکس با متریال و مواد خارجی ممکن‌است تا چند میلیارد هزینه احتیاج باشد. اما روف گاردن کوچک گزینه‌ ای مناسب برای افرادی‌است که تصمیم ندارند زیاد هزینه کنند. آنها تنها نیاز به مکانی  آرام دارند تا بتوانند از باغ کوچک در نزدیک‌ ترین مکان به محل زندگی خود یعنی پشت بام نهایت استفاده را ببرند. این گونه با بودجه‌ای مناسب، می‌توانید محلی برای گذراندن اوقات فراقت داشته باشید. قیمت خاک و کود هم تاثیر به سزایی در هزینه‌ها نداشته و بیشتر مواقع خاک مناسب با قیمتی معقول عرضه خواهد شد. لذا می‌توانید با مجریان طراحی روف گاردن تماس بگیرید و پیش فاکتوری حدودی بگیرید. شما باید موارد درخواستی را ذکر نموده و قیمتی حدودی و کلی برای اجرای بام سبز در نظر بگیرید.

هزینه انتخاب مبلمان یا صندلی ها راحتی متغیر خواهد بود که بستگی به نوع آن دارد. روف گاردن ها دارای عناصر بسیاری هستند اما برای کم شدن هزینه‌ها ناچارید تنها از چند عنصر استفاده کنید. مثلا شاید مجبور شوید از داشتن استخر یا آبنما صرف نظر کنید. بهتر‌است برای داشتن اینگونه باغ بام ها به روف گاردن های اجرا شده با گلدان روی بیاورید.

روف گاردن گلدانی

داشتن گلدان روی پشت بام آسان تر از داشتن باغ به نظر می‌رسد. لذا اولین اقدامی که باید انجام دهید تهیه گلدان یا فلاورباکس ( جعبه گیاه ) است. که در برابر نفوذ آب مقاوم‌است و می‌توانید گیاهان روف گاردن را درون آن به راحتی پرورش دهید. همچنین با استفاده از مبلمان می‌توان چیدمانی مناسب در کمترین متراژ ایجاد نمود. و به این صورت فضایی مناسب برای نشستن ایجاد کرد. روف گاردن را می‌توان با گذاشتن چند گلدان در پشت بام شروع کرد و در آخر به اجرای فضای سبز ختم کرد. روف گاردن گلدانی در هر بامی و در هر زیست بومی قابل اجرا می‌باشد. لذا محیطی زیبا و با طراوت برای اجرای سلیقه هر شهروند خوش ذوقی تلقی می‌شود.

روف گاردن مدرن

طراحی روف گاردن مدرن این روزها بسیار رایج و بیشتر کارفرمایان برای اجرای بام سبز، از آن استفاده می کنند. برای طراحی روف گاردن مدرن باید به این امر توجه داشته باشید که رنگ بندی و ایجاد هارمونی خاص بسیار موثر‌است. می‌توان با روش‌هایی همچون نورپردازی صحیح و اصولی و بکارگیری ایده‌های خلاقانه نیز، فضایی مدرنیته بوجود آورد! اجرای چند ایده اساسی در این بام سبز می‌تواند فضایی متفاوت ایجاد کند. بنابراین در کنار اجرای عناصر اصلی می‌توانید محیطی متفاوت بوجود آورید. برای ساخت باغچه روی پشت بام نیاز به افراد حرفه‌ای دارید تا بتوانند به بهترین شکل باغ مورد نظر شما را طراحی نمایند.

اصولا برای این کار از گیاهان رونده و پیچک که رشد سریعی دارند و فضا را به سرعت سبز و زنده خواهند کرد بهره می‌برند. علاوه‌ بر این از فلاورباکس‌‌های مقاوم که اغلب چوبی بوده و با گیاهان سبز بسیار هماهنگ هستند استفاده می‌شود. این گلدان‌ها فضای کافی برای رشد گیاهان را دارند! لذا در صورتی که با سایز و ابعاد مناسب انتخاب شوند تا سالیان زیاد نیاز به تعویض نخواهند داشت. لذا جلوه خاصی به گرین روف شما خواند بخشید.

برخی عناصر

آلاچیق‌ها با توجه به فضای بام و متراژ دلخواه کارفرما ساخته می‌شوند. آلاچیق پشت بامی در مدل‌های متنوعی اجرا می‌شود که از جمله می‌توان به: آلاچیق چوبی، آلاچیق شیشه‌ای، فلزی و … اشاره نمود. و مدل چوبی آن یکی از پرطرفدارترین نوع برای روف گاردن بوده و علت این امر ظاهر متفاوت و البته سبکی وزن آن‌است. این عنصر بهتر است با متریالی مناسب ساخته شود! زیرا دائما و به طور مستقیم در برابر نور خورشید یا باران و طوفان قرار دارد. کف پوش نیز از عناصر اصلی بام بوده که  سطح بام را به بهترین شکل می‌پوشاند.

این نوع کف پوش باید از مقاومت بالایی برخوردار باشد! با توجه به این که به طور دائم در برابر آب و هوای متفاوت قرار خواهد گرفت باید مختص فضای باز باشد. استفاده از مبلمان فضای باز روی پشت بام بسیار رایج بوده و از اصلی‌ترین عناصر روف گاردن به شمار می‌آید. زیرا مکانی مناسب برای استراحت و نشستن ساکنین ساختمان فراهم می‌آورد. با این حال می‌توانید از بالشت‌‌های رنگی برای قرار دادن روی مبلمان فضای باز پشت بام بهره ببرید، و محیط را به شکلی حرفه‌ ای دکوراسیون نمایید.

سوالات رایج

  • روف گاردن ها موجب نشت رطوبت در سقف می‌شوند؟  اگر به شکل اصولی اجرا شود و از مواد با کیفیت بالا در گرین روف استفاده شود این امکان وجود ندارد. به طور خلاصه، اگر به درستی نصب شود، باغ بام ها می‌توانند عمر سقف ساختمان را طولانی کنند.
  • آیا باغ بام ها باعث ایجاد مشکلات در ساختمان می‌شود؟ مهندسان سازه در حین اجرا میزان باری که در اثر اجرا ایجاد می‌شود را محاسبه می‌کنند. با این وجود، برای تقویت بار اضافی باید آرماتور‌هایی ساخته شود.
  • آیا اجرای روف گاردن پر هزینه‌است؟ اگر کسی نمی‌داند از کجا شروع کند ایجاد یک باغ بام پرهزینه به نظر می‌رسد! به همین دلیل مشاوره ای از متخصصان، معماران، طراحان منظر، محوطه سازی و مهندسان سازه، لازم‌است. آنها می‌توانند برای کوتاه مدت و بلند مدت بهترین و اقتصادی ترین ایده‌ها و راه‌حل‌های طراحی باغ بام را ارائه دهند. در اجرای گرین روف باید نوع گیاهان مشخص باشند تا سیستم مناسب پیاده شود!

متخصصان به طور قطع برای درختان بسترهای ضخیم تر و متمرکز را انتخاب می‌کنند. سیستم‌های متمرکز می‌توانند آب بیشتری جذب کنند و سیستم زهکشی مناسبی دارند. به این ترتیب، نیاز به آبیاری بسیار کاهش می‌یابد.

جذاب تر شدن

می‌توان برای جذاب شدن روف گاردن از دیواره‌های شیشه ای بهره گرفت که دید وسیع تری را داراست. اما اگه بدنبال حفظ حریم خصوصی هستید گزینه مناسبی برای شما نیست! پس می‌توان از گلدان‌های گل بهره گرفت. می‌توان قسمتی از روف گاردن را جهت جلب توجه با یک آبنما تبدیل به نقطه کانونی کرد! نورپردازی می‌تواند نمای‌شب‌را جذاب‌تر کند و مبلمان‌ها محیط‌را دلچسب‌تر می‌کنند!

می خواهید بیشتر بدانید؟

هر سوالی در زمینه روف گاردن، برآورد هزینه یا مدیریت گیاهان دارید از ما بپرسید

تماس با ما